Carnaval; een feest zonder grenzen!

Carnaval in Nederland, vooral in het zuiden, is niet zomaar een feest; het is hét hoogtepunt van het jaar. Als je ooit, zoals ik, in Limburg en Brabant hebt gewoond, dan weet je precies waar ik het over heb. In deze regio’s begint het carnaval al veel eerder dan je zou denken: namelijk op de elfde van de elfde (11 november) wanneer het carnavalsseizoen officieel van start gaat. Dan beginnen de carnavalsverenigingen al met de voorbereidingen voor de optochten, het bouwen van praalwagens en het organiseren van feesten.

Wat carnaval in Nederland zo bijzonder maakt, is de intensiteit waarmee het wordt gevierd. Niet alleen de mensen zelf, maar ook de steden en dorpen transformeren volledig. Zelfs de plaatsnamen veranderen tijdelijk. Zo verandert bijvoorbeeld Den Bosch in “Oeteldonk”, Breda in "Kielegat" en ga zo maar door; kortom een naam die de humor en speelse sfeer van het feest perfect weerspiegelt. Dit is een traditioneel ritueel waarbij de normale sociale verhoudingen tijdelijk op hun kop worden gezet. De rol van de "Prins Carnaval" is dan ook allesbehalve symbolisch. Samen met zijn gevolg (de raad van elf, hofnar, minister en soms ook een prinses) wordt hij elk jaar opnieuw gekozen en vervult hij allerlei officiële taken tijdens het feest.

Carnaval is een tijd van vrijheid, plezier en samenzijn. De meeste winkels sluiten hun deuren, scholen zijn dicht, en veel mensen krijgen een paar vrije dagen om te feesten. De carnavalsdagen in Brabant en Limburg zijn heilig, vooral de maandag en dinsdag voor Aswoensdag. De "Roze Maandag" is de absolute topper van de festiviteiten, met optochten, muziek en een sfeer van pure uitbundigheid. Alles draait om gezelligheid en het samenzijn met vrienden en familie, terwijl de stad tot in de vroege uurtjes tot leven komt. 

En natuurlijk speelt ook het eten en drinken een onmiskenbare rol in de feestvreugde.In bijvoorbeeld Limburg staan lekkernijen zoals het beroemde “zoervleisj” (stoofvlees) en Nonnevotten (gefrituurd zoet deeg) centraal. En zo hebben we in Brabant de bekende worstenbroodjes. Frituursnacks, van kroketten tot loempia's, zijn ook overal te vinden, en uiteraard is er het rijkelijk stromende bier. Carnaval is dan ook voor veel mensen een heerlijke tijd om over te geven aan verleidingen die normaal wat meer op afstand blijven.

Maar na jaren het carnavalsfeest  in het zuiden van Nederland te hebben meegemaakt, is het na mijn verhuizing naar Spanje, interessant om de vieringen hier te ervaren. Hoewel carnaval hier ook een periode van feestvreugde is, ligt de intensiteit vaak anders. In Spanje wordt carnaval wel overal gevierd maar het meest uitbundig in regio’s zoals Cádiz, Tenerife en delen van Andalusië. De sfeer is van spectaculaire creativiteit, met kleurrijke optochten, overdreven kostuums en volop muziek. In de straten van Cádiz, bijvoorbeeld, is carnaval beroemd om zijn satire en humor. Komische liedjes met politieke ondertonen vormen de soundtrack van dit feest, en net als in Nederland worden er scherpe maatschappelijke commentaren gegeven, maar in Spanje komt dit vaak in een theatrale, muzikale vorm tot uiting.

Wat carnaval in Spanje echt uniek maakt, zijn de typische gerechten die ermee gepaard gaan. In Tenerife, bijvoorbeeld, waar carnaval als een van de grootste evenementen van het jaar wordt beschouwd, kun je genieten van lekkernijen zoals "papona of papatazo” (aardappel gevuld met saus) die je vrijwel overal tegenkomt tijdens de festiviteiten. Deze lekkernij wordt niet alleen in Tenerife gegeten, maar ook in Andalusië, waar het traditioneel gekoppeld is aan de 'Día de la Sardina', het einde van Carnaval . Op deze dag wordt een symbolische sardine verbrand als onderdeel van het ritueel dat carnaval afsluit. Het is een spectaculair en kleurrijk moment.

In Spanje speelt eten een grote rol, en hoewel de gerechten variëren per regio, draait het vaak om zeevruchten en gefrituurde lekkernijen. De "tortillitas de camarones" (gefrituurde garnalen fritters) en "pescaito frito" (gefrituurde vis) zijn typische carnavalgerechten die de festiviteiten vergezellen. In tegenstelling tot de typisch Nederlandse frituursnacks, draait het Spaanse carnaval ook om de mediterrane smaken die het feest extra feestelijk maken.

Hoewel carnaval in zowel Nederland als Spanje een tijd is van uitbundigheid, verkleedpartijen en gezelligheid, zijn er duidelijke verschillen die beide vieringen uniek maken. In Nederland ligt de nadruk vooral op de lokale gemeenschappen. Carnaval is een periode van omkering van de normale sociale verhoudingen, waarin humor en satire de boventoon voeren. Het wordt gezien als een moment waarop mensen even hun dagelijkse zorgen vergeten en samen lachen, dansen, zingen, eten en drinken. De optochten, met humoristische en vaak kritische praalwagens, spelen een grote rol in de viering. 

In Spanje is carnaval echter meer gericht op een theatrale ervaring, met grote, spectaculaire optochten, waarbij muziek en dans centraal staan. De nadruk ligt meer op de visuele en muzikale show, die de stad op zijn kop zet. Daarnaast draait het eten hier meer om het delen van een feestmaal met vrienden en familie, waarbij de ervaring centraal staat.

Toch delen beide landen de gemeenschappelijke deler van overvloedig eten en drinken, en de sociale rol die het speelt in het verbinden van mensen. Of je nu een Limburgse Nonnenvot eet in Nederland of een "tortillita de camarones" in Spanje; carnaval is de perfecte gelegenheid om samen te komen, te lachen, te dansen en te genieten van het moment.